Mobil Uygulama Fikri Nasıl Korunur? (Patent, Telif & NDA Rehberi)
Fikrinizi başkalarına anlatırken veya yazılımcı ararken çalınmasından mı korkuyorsunuz? Patent alma efsaneleri ve yasal gerçekler, TÜRKPATENT marka tescili, Kültür Bakanlığı telif kaydı ve indirilebilir ücretsiz Gizlilik Sözleşmesi (NDA) şablonu.
Büyük Efsane: "Mobil Uygulama Fikrime Patent Alabilir Miyim?"
Girişimcilerin en sık düştüğü yanılgı, akıllarına gelen bir fikir için hemen patent alabileceklerini düşünmeleridir. Türkiye'de 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 82 ve Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) uyarınca:
"Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, zihni faaliyetlere ve oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler ile BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE İŞ MODELLERİ tek başına patent konusu olamaz."
Peki ne patentlenebilir? Eğer uygulamanız özel bir donanımı (örn. EKG cihazı, akıllı kilit, araç telemetri sensörü) kontrol eden özgün bir teknik yöntem uyguluyorsa patent alabilir.
Sıradan yazılımlar nasıl korunur? Patent yerine 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Telif), TÜRKPATENT Marka Tescili ve Gizlilik Sözleşmesi (NDA) ile 3 aşamalı aşılmaz bir hukuki kalkan oluşturulur.
Fikrinizi ve Yatırımınızı Koruyan 4 Yasal Aşama
Yazılım geliştirme sürecinin başından mağaza yayınına kadar her adımda haklarınızı garanti altına alın.
1. Islak İmzalı Gizlilik Sözleşmesi (NDA)
Yazılımcı, ajans veya potansiyel ortakla fikrinizi paylaşmadan önce imzalanması zorunlu olan ticari sır koruma belgesi.
2. TÜRKPATENT Marka Tescili (9. ve 42. Sınıf)
Uygulamanızın adının, mağaza ikonunun ve sloganının başkaları tarafından App Store veya Google Play'de taklit edilmesini önler.
3. 5846 Sayılı FSEK Telif ve Kaynak Kod Tescili
Yazılım kaynak kodları, veri tabanı mimarisi ve Figma arayüz ekranları Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde 'Eser' olarak tescil edilir.
4. Resmi Zaman Damgası (TÜBİTAK KamuSM / E-İmza)
Fikir dokümanınızın, ekran taslaklarınızın ve iş planınızın 'belirli bir tarihte sizin elinizde bulunduğunu' kanıtlayan dijital mühür.
Örnek Gizlilik Sözleşmesi (NDA) ve Brief Şablonu
Yazılımcılarla veya ajanslarla görüşmeden önce doldurup imzalayabileceğiniz profesyonel sözleşme metni.
Yazılım Projenizi Güvenceye Alın: Sözleşme & Şartname Şablonu
Yazılımcıya bağımlı kalmamak, fikrinizi çalınmaktan korumak ve net bütçe teklifi alabilmek için hazırladığım hukuki ve teknik taslakları hemen kullanın.
YAZILIM GELİŞTİRME VE KAYNAK KOD DEVRİ SÖZLEŞMESİ (ÖRNEK TASLAK) 1. TARAFLAR İşbu sözleşme; bir tarafta [MÜŞTERİ / ŞİRKET ADI] (bundan böyle "İŞVEREN" olarak anılacaktır) ile diğer tarafta [GELİŞTİRİCİ ADI SOYADI / ŞİRKETİ] (bundan böyle "YÜKLENİCİ" olarak anılacaktır) arasında aşağıdaki şartlarla akdedilmiştir. 2. SÖZLEŞMENİN KONUSU VE KAPSAMI Yüklenici; İşveren'in talep ettiği [PROJE ADI - Örn: iOS & Android Mobil Uygulama ve Web Yönetim Paneli] yazılımını, ekte yer alan Teknik Şartname'ye ve Clean Architecture mimari standartlarına uygun olarak tasarlamayı, kodlamayı ve anahtar teslim devreye almayı taahhüt eder. 3. TESLİMAT AŞAMALARI VE HAKEDİŞ (MILESTONES) Ödemeler, işin aşamalı olarak tamamlanması ve İşveren tarafından test edilip onaylanması ile serbest bırakılacaktır: - Aşama 1 (%25): UI/UX Wireframe, Veritabanı Şeması ve Proje Başlangıç Avansı - Aşama 2 (%25): Çekirdek API, Kullanıcı Yönetimi ve İlk Çalışan Demo (Alpha) - Aşama 3 (%25): Tüm Modüllerin Tamamlanması ve Test Süreci (Beta / TestFlight / Dahili Test) - Aşama 4 (%25): App Store & Google Play Mağaza Onayı, Canlıya Geçiş ve Kaynak Kod Teslimi 4. KAYNAK KOD VE FİKRİ MÜLKİYET MÜLKİYETİ (IP ASSIGNMENT) Yüklenici; proje kapsamında yazılan tüm kaynak kodları (Frontend, Backend, Veritabanı Scriptleri, Yapılandırma Dosyaları), Git depolarını ve fikri mülkiyet haklarını, nihai hakediş ödemesinin tamamlanmasıyla birlikte hiçbir kısıtlama, telif veya lisans ücreti talep etmeksizin İŞVEREN'E ŞARTSIZ VE KOŞULSUZ OLARAK DEVREDER. Yüklenici, projeye kilit (backdoor, time-bomb veya şifreleme) koyamaz. 5. GİZLİLİK VE REKABET YASAĞI (NDA) Yüklenici; İşveren'e ait iş fikri, kullanıcı verileri, veritabanı yapısı, ticari sırlar ve algoritmaları üçüncü taraflarla paylaşamaz. Bu yükümlülük sözleşme sona erdikten sonra dahi 5 (beş) yıl süreyle geçerlidir. 6. MAĞAZA (APP STORE & GOOGLE PLAY) KABUL GARANTİSİ Yüklenici; geliştirilen mobil uygulamanın Apple App Store ve Google Play Console yönergelerine uygun kodlanacağını garanti eder. Mağazadan kaynaklanan teknik ret durumlarında Yüklenici, ek ücret talep etmeksizin gerekli revizyonları 5 (beş) iş günü içinde yapmakla yükümlüdür. 7. YAZILIMSAL HATA VE TEKNİK DESTEK GARANTİSİ (1 YIL) Projenin canlıya alınış tarihinden itibaren 1 (bir) yıl boyunca, yazılımdan kaynaklanan hata (bug), çökme veya API kopuklukları Yüklenici tarafından ÜCRETSİZ olarak giderilecektir. 8. TESLİMAT SÜRESİ VE GECİKME CEZAİ ŞARTI Projenin toplam teslim süresi sözleşme imzasından itibaren [X] iş günüdür. Yüklenici'den kaynaklanan kusurlu gecikmelerde her geçen gün için toplam proje bedelinin binde 2'si (%0.2) oranında cezai şart uygulanır. 9. FESİH VE YARIDA KALMA DURUMU Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshedilmesi halinde, Yüklenici o güne kadar tamamlanan tüm kaynak kodları ve dökümanları İşveren'e eksiksiz teslim etmek zorundadır. 10. YETKİLİ MAHKEME VE YÜRÜRLÜK İşbu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıklarda [ŞEHİR - Örn: Ankara] Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir. İŞVEREN KAŞE / İMZA: YÜKLENİCİ KAŞE / İMZA: Tarih: [GG.AA.YYYY] Tarih: [GG.AA.YYYY]
Fikir Koruma ve Patent Süreçleri
Sadece bir mobil uygulama fikrine patent alınabilir mi?
Türkiye'de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve dünyada (EPO/USPTO) genel kural şudur: 'Salt fikirler, iş modelleri ve bilgisayar yazılımları tek başına patentlenemez.' Bir yazılımın patent alabilmesi için donanımla entegre çalışarak somut bir teknik problemi çözmesi gerekir (örneğin IoT cihaz kontrolü, medikal sinyal işleme, otonom sürüş algoritması). Ancak yazılımınız patent kapsamına girmese dahi 5846 sayılı FSEK (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu) kapsamında 'Bilgisayar Programı' olarak otomatik olarak telif koruması altındadır.
Yazılımcıya fikrimi anlatırken fikrim çalınır mı?
Profesyonel ve lisanslı bir Bilgisayar Mühendisi ile çalışırken fikriniz güvendedir. Çünkü görüşme öncesinde karşılıklı ıslak veya güvenli e-imzalı Gizlilik Sözleşmesi (NDA) imzalanır. NDA sözleşmesi; fikrinizin, veri tabanı yapınızın ve iş modelinizin 3. şahıslarla paylaşılmasını veya taklit edilmesini ağır cezai şartlara bağlar. Lisanssız, sözleşmesiz merdiven altı kişi veya aracılarla çalışmamak en temel güvenlik önlemidir.
Noter tasdiki fikrimi patent gibi korur mu?
Noter tasdiki bir patent veya telif hakkı vermez; yalnızca 'İspat Kolaylığı' sağlar. Notere gidip fikir dokümanınızı onaylattığınızda veya TÜBİTAK KamuSM zaman damgası vurduğunuzda; o tarihte o fikrin size ait olduğunu ispatlamış olursunuz. Olası bir mahkeme sürecinde 'öncelik hakkını' (prior art) kanıtlamak için son derece güçlü bir hukuki delildir.
Uygulama adı ve logosunu nasıl korurum?
Uygulamanızın adını ve logosunu korumanın tek yasal yolu Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) Marka Tescil başvurusu yapmaktır. Yazılım ve mobil uygulamalar için genellikle 9. Sınıf (Yazılımlar/Uygulamalar) ve 42. Sınıf (Yazılım Tasarımı ve SaaS Hizmetleri) kapsamında tescil başvurusu yapılır. Başvuru yapıldığı andan itibaren 10 yıl boyunca koruma başlar.
Nuh Mehmet Demirkol ile çalışırken fikri mülkiyet haklarım nasıl güvenceye alınır?
Çalışmalarımızda 3 katmanlı hukuki güvence sunuyoruz: 1) İlk görüşmeden önce karşılıklı Islak İmzalı Gizlilik Sözleşmesi (NDA) imzalanır. 2) Proje sözleşmesinde 'Tüm kaynak kodların, grafik tasarımların ve veri tabanı şemalarının şartsız müşteriye devredileceği' açıkça taahhüt edilir. 3) Proje bittiğinde tüm Git deposu teslim edilerek devir tutanağı düzenlenir.
Teklif Alırken Bilinmesi Gerekenler
Yazılımcılardan afaki ve tutarsız fiyatlar almak yerine; projenizi aşağıdaki 3 temel soruyla netleştirerek doğrudan nokta atışı bütçe ve takvim teklifi alabilirsiniz:
Kullanıcı Rolleri & Ekran Kapsamı
Sistemi kimler, hangi yetkilerle kullanacak?
Yalnızca son tüketici için bir mobil uygulama mı yapılacak, yoksa şirket yöneticisi, saha personeli, kurye veya satıcı için ayrı 2-3 arayüz/panel gerekecek mi?
Kritik Entegrasyonlar & Dış Servisler
Hangi harici servislerle haberleşilecek?
Kredi kartıyla ödeme alma (Sanal POS / İyzico), canlı harita/GPS, SMS/bildirim servisleri veya mevcut bir muhasebe/ERP (Logo, Mikro vb.) entegrasyonu var mı?
Tasarım Hazırlığı & Referans Uygulamalar
Aklınızdaki akış ve görsel dil nasıl?
Hazır logonuz, marka renkleriniz veya Figma taslaklarınız var mı? Yoksa aklınızdaki çalışma mantığını en iyi anlatan 1-2 benzer mobil uygulama örneği belirlediniz mi?
Bu 3 maddenin cevabını kabaca biliyorsanız; WhatsApp üzerinden yazarak 15 dakikada resmi kapsam ve kesin fiyat teklifinizi hemen alabilirsiniz.
Bu Tip Bir Proje Ne Kadar Sürer ve Ne Kadara Mal Olur?
Sektörde saklanan bütçe ve takvim detaylarını dürüstçe paylaşıyoruz. Benzer ölçekteki projelerin ortalama teslim süresi ve bütçe aralığı seçilen kapsam ve mimari özelliklere göre aşağıdaki banttadır:
MVP / Çekirdek Sürüm: 3-5 Hafta • İleri Düzey Sistem: 6-10 Hafta
Tüm kaynak kodları, mağaza onayları ve 1 yıl teknik destek dahil
Fiyatı ve Süreyi Belirleyen 4 Kritik Faktör
Fikrinizi Yasal Güvence Altında Hayata Geçirelim
İlk görüşmeden önce karşılıklı ıslak imzalı NDA sözleşmemizi imzalayalım. 15 dakikada fikrinizin teknik mimarisini ve şeffaf fiyat teklifinizi hazırlayalım.
Kaynak Kodları Teslim Edilir
%100 Açık Kaynak Kod & Fikri Mülkiyet Müşteriye Devredilir. Gizli kilit veya kod rehin alma yok.
Resmi Sözleşme ve Çalışma
Karşılıklı ıslak imzalı Gizlilik Sözleşmesi (NDA), 4 aşamalı hakediş takvimi ve kurumsal e-fatura.
1 Yıl Ücretsiz Teknik Destek
Yayına alındıktan sonra 12 ay boyunca kesintisiz hata düzeltme, SDK güncelleme ve mağaza kabul garantisi.
Doğrudan Bilgisayar Mühendisi
Aracı ajans komisyonu ve satış temsilcisi yok; doğrudan kodu yazan mühendisle birebir iletişim.